Muzea na Mazurach. Dlaczego warto odwiedzić placówkę w Kętrzynie?

Koniecznie zobaczcie Muzeum w Kętrzynie

Gdy w lutym 1946 roku, na gruzach powojennej rzeczywistości, oficjalnie powoływano do życia muzeum w ówczesnym Rastemborku, mało kto przypuszczał, że stanie się ono jedną z najważniejszych placówek kulturalnych regionu. Dziś Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego to nie tylko świadek historii, ale prężnie działający ośrodek badawczy, który od blisko 80 lat chroni dziedzictwo Warmii i Mazur.

Kobieta, która ocaliła przeszłość

Historia muzeum nierozerwalnie wiąże się z postacią Zofii Licharewej. To jej determinacji zawdzięczamy fakt, że cenne zabytki z okolicznych dworów, pałaców i kościołów nie uległy rozproszeniu lub zniszczeniu w chaosie pierwszych powojennych miesięcy. Licharewa rozpoczęła swoją misję zabezpieczania ruchomości już w styczniu 1945 roku – jeszcze zanim polska administracja cywilna na dobre przejęła władzę w mieście.

Choć centralne wytyczne nakazywały przekazywanie zabezpieczonych zbiorów do większych ośrodków, dzięki sprytowi założycielki i wykorzystaniu struktury Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, udało się zachować kolekcję na miejscu. Tak powstał fundament dzisiejszej instytucji, która od 1987 roku – jako jedna z pierwszych w kraju – zyskała status muzeum samorządowego.

Od więziennych cel do zamkowych komnat

Początki były skromne. Przez lata siedzibą placówki był budynek dawnego aresztu przy ul. Powstańców Warszawy 1. Na zaledwie 116 metrach kwadratowych powierzchni wystawienniczej upchnięto historię całego regionu. Przełom nastąpił w maju 1967 roku, kiedy to muzeum przeniosło się do znacznie bardziej godnej i przestronnej lokalizacji – odbudowanego zamku krzyżackiego. To tam, w historycznych murach, zbiory wreszcie mogły „odetchnąć”.

Tajemnice zamku w Kętrzynie, które warto odkryć podczas pobytu na Mazurach

W 1342 roku, na skraju pruskiej osady Rast, krzyżacy wznieśli drewnianą strażnicę Rastenburg. Jej zadaniem była obrona północnych rubieży państwa zakonnego przed najazdami litewskimi. Dwukrotnie spalona przez wojska...

Skarby ukryte w murach. Od rzeźb po unikatowe chorągwie

Kolekcja kętrzyńskiego muzeum to prawdziwa gratka dla miłośników sztuki i historii. Wśród najcenniejszych eksponatów znajdują się późnogotyckie rzeźby z końca XV wieku; chorągwie pogrzebowe, w tym jedyna zachowana w Prusach chorągiew dziecka (trzyletniego Botho Eulenburga) oraz chorągiew Fryderyka Groebena, bohatera spod Wiednia; skarby numizmatyczne, w tym fragmenty monet ukrytych w 1626 roku podczas wojennych niepokojów; etnograficzne perły, takie jak kolekcja XVIII-wiecznych kafli piecowych czy tradycyjne sprzęty mazurskie.

W czasie badań archeologicznych prowadzonych na grodzisku w Poganowie przez archeologów z Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego dokonano kolejnego niezwykłego odkrycia. W jednym z wykopów znaleziono kamienną rzeźbę antropomorficzną. Jest to już drugie tego typu znalezisko z Poganowa. Z terenów zajmowanych niegdyś przez Prusów znane są 23 rzeźby kamienne, lecz jedynie dwie znaleziono w czasie planowych badań archeologicznych – obydwie w Poganowie.

W świetle dotychczasowych badań, grodzisko w Poganowie można określić jako jedno z najciekawszych stanowisk archeologicznych na dawnych ziemiach Prusów.

Nauka i zabawa. Muzeum XXI wieku

Muzeum w Kętrzynie to nie tylko statyczne gabloty. Placówka od lat realizuje ambitne programy badawcze, sięgając po fundusze unijne i ministerialne. Do najbardziej spektakularnych projektów należą badania w Poganowie (wczesnośredniowieczny kompleks osadniczy) oraz odkrycia w Robawach, gdzie odnaleziono cmentarzysko z II–VII wieku z unikatowymi śladami ofiar z koni.

Instytucja żyje również rytmem współczesnego miasta. Od 2006 roku letnią tradycją stał się Jarmark Średniowieczny na św. Jakuba. Co roku zamek wypełnia się dźwiękami dawnej muzyki i zgiełkiem rzemieślniczych warsztatów, przyciągając turystów z całej Europy.

Misja - wielokulturowość

Edukacja prowadzona przez muzeum skupia się na trudnej, ale fascynującej historii wieloetnicznych Mazur. Odwołując się do dziedzictwa swojego patrona, Wojciecha Kętrzyńskiego, placówka uczy zrozumienia dla przenikania się kultur: pruskiej, niemieckiej i polskiej.

Dzięki bogatej bibliotece, zawierającej starodruki i unikatową prasę regionalną, muzeum pozostaje najważniejszym punktem odniesienia dla każdego, kto chce zrozumieć duszę tej ziemi.

Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Kętrzynie mieści się w historycznym obiekcie – odrestaurowanym zamku krzyżackim w samym centrum miasta przy Placu Zamkowym 1.

Niezwykły eksponat trafił do muzeum w Kętrzynie na Mazurach

– Zamierzamy przetłumaczyć ten dziennik i wydać go drukiem – powiedział PAP kustosz Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Kętrzynie Mariusz Wyczółkowski. - To dość niesamowite, że tyle lat po wojnie wciąż...